อายุ 35+ หางานยากแค่ไหน? บันทึกจริง ถูกปฏิเสธ 12 ครั้งใน 3 เดือน

ส่งใบสมัคร 12 ฉบับ ใน 3 เดือน ไม่ผ่านแม้แต่รอบสัมภาษณ์เดียว — นี่ไม่ใช่เรื่องแต่ง แต่คือประสบการณ์จริงของแรงงานวัยกลางคนในตลาดแรงงานไทยปี 2569 ที่กำลังถูกกดทับจากสองด้านพร้อมกัน ทั้งกำแพงอายุ 35 ปีที่ฝังอยู่ในประกาศรับสมัครงาน และคลื่น AI ที่กำลังกวาดล้างตำแหน่งงานระดับกลางให้หายวับไปทีละชั้น การหางานวัยกลางคนในปีนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องโชค แต่คือการสู้กับโครงสร้างที่เปลี่ยนไปแล้ว

ภาพรวมตลาดแรงงานไทยปี 2569: ตัวเลขที่ไม่ควรมองข้าม

สำนักงานสถิติแห่งชาติรายงานว่าไทยมีผู้ว่างงานสูงถึง 393,073 คน ในปี 2569 ขณะที่ KResearch ประเมินว่ามีการเลิกจ้างเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 40,000 คนต่อเดือน และยอดรวมอาจพุ่งแตะ 480,000 คน

ที่น่าเป็นห่วงกว่าคือแนวโน้ม — การเลิกจ้างในระบบประกันสังคม (มาตรา 33) เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 7% ต่อปี (CAGR ปี 2565–2568) และ ณ สิ้นปี 2568 มีแรงงานถูกเลิกจ้างแล้ว 531,779 คน เพิ่มขึ้นเกือบ 20% จากปีก่อนหน้า

ส่วนด้านดีมานด์ TDRI เปิดเผยว่าความต้องการจ้างงานในช่วงไตรมาสที่ 2–4 เปรียบเทียบปีต่อปี (2567–2568) ปรับตัวลดลง 9.6% จาก 642,216 ตำแหน่ง เหลือเพียง 580,505 ตำแหน่ง กล่าวง่ายๆ คือของน้อยลง แต่คนหางานมากขึ้น

กำแพงอายุ 35 ปี: ปัญหาหางานวัยกลางคนที่ไม่มีกฎหมายคุ้มครอง

ลองเปิดเว็บหางานไทยวันนี้ แล้วดูประกาศงานระดับปฏิบัติการ คำว่า "อายุไม่เกิน 35 ปี" ปรากฏซ้ำแล้วซ้ำเล่า เหมือนประตูล็อคที่ไม่มีป้ายห้ามแต่คนอายุมากกว่านั้นก็เข้าไม่ได้

Michael Page Thailand รายงานจาก 2025 Thailand Talent Trends Report ว่า Ageism กลายเป็นประเด็น DE&I (Diversity, Equity, and Inclusion) อันดับต้นๆ ที่พนักงานไทยให้ความสำคัญ ขณะที่ Jobsdb by SEEK ก็ชี้ให้เห็นการเลือกปฏิบัติในกระบวนการจ้างงานที่ยังคงฝังอยู่ในองค์กรไทย

สิ่งที่ซ้ำเติมปัญหานี้คือ ช่องว่างทางกฎหมาย — แม้รัฐธรรมนูญปี 2560 จะระบุห้ามเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม แต่ไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะที่ห้ามการเลือกปฏิบัติด้านอายุในการจ้างงานอย่างชัดเจน นายจ้างจึงระบุเงื่อนไขอายุในประกาศงานได้โดยไม่มีความผิดทางกฎหมาย

AI + เศรษฐกิจชะลอ = "Double Disruption" ที่วัยกลางคนรับหนักสุด

World Economic Forum (WEF) เรียกสถานการณ์นี้ว่า "Double Disruption" — งานรูทีนกว่า 85 ล้านตำแหน่งทั่วโลกกำลังถูกเขย่าพร้อมกันจากทั้ง AI และการเปลี่ยนแปลงเชิงเศรษฐกิจ

สำหรับไทย IMF คาดว่า GDP จะโตเพียง 1.6% ในปี 2569 ลดลงจาก 2.1% ในปีก่อน เศรษฐกิจที่ชะลอตัวทำให้องค์กรตัดงบจ้างงาน โดยเฉพาะกลุ่ม Middle Management ที่ค่าตอบแทนสูงกว่าจูเนียร์แต่ยังไม่ถึงระดับ C-Suite

ผลสำรวจของโรเบิร์ต วอลเทอร์ส พบว่า 67% ขององค์กรยังขาดแคลนผู้สมัครที่มีทักษะตรงความต้องการ แต่ขณะเดียวกัน 60% ของพนักงานกลับกังวลว่าตัวเองจะตามการเปลี่ยนแปลงของ AI ไม่ทัน — ขาดคนก็จริง แต่คนที่มีอยู่กลับไม่ตรงที่ตลาดต้องการ

AI กำลังแบ่งตลาดแรงงานออกเป็นสองขั้ว คือวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญระดับซีเนียร์ที่ทำงานร่วมกับ AI ได้ กับงานทักษะปานกลางที่ถูกแทนที่ แรงงานวัยกลางคนจำนวนมากตกอยู่ตรงกลางพอดี — ประสบการณ์มีแต่ทักษะ AI ยังไม่พอ

Selective Hiring: ปี 2569 ไม่ใช่ตลาดขาดคน แต่ขาดคนที่ "คุ้มค่า"

มีคำอธิบายที่ตรงกว่าคำว่า "ตลาดแรงงานตึง" นั่นคือ Selective Hiring — การจ้างงานแบบเลือกเฟ้น เมื่อองค์กรตัดสินใจจ้างใหม่ พวกเขามุ่งไปที่ผู้บริหารระดับสูงและผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางมากกว่าระดับกลาง เพราะต้องการคนที่ "ได้งานทันที" ในภาวะที่ไม่แน่นอน

ผลคือแรงงานวัยกลางคนที่เคยอยู่ในตำแหน่ง Middle Management หรือระดับ Senior Executive กลับกลายเป็นกลุ่มที่ "แพงเกินไปสำหรับจูเนียร์ แต่ยังไม่ใช่ที่สุดสำหรับซีเนียร์" ตกอยู่ในโซนสุญญากาศของตลาด

เปรียบเทียบภาพตลาดแรงงาน: ก่อน vs. หลังยุค AI Disruption

ทำไมคนออกเองก็ยังหนีไม่พ้น

น่าสนใจว่าไม่ใช่ทุกคนในสถิติผู้ว่างงานคือ "ถูกไล่ออก" กลุ่ม "ลาออกเอง" และ "ไม่พอใจค่าตอบแทน/สวัสดิการ" ก็เป็นส่วนหนึ่งของตัวเลขนี้ด้วย

อ่านต่อเรื่องนี้AI กับเงินเดือนไทย 2569: 6 อาชีพที่ตัวเลขจริงบอกว่ากำลังหายไป และ 4 ที่กลับเติบโต

หมายความว่าบางคนเลือกออกจากงานเดิมเพื่อมองหาโอกาสที่ดีกว่า แต่เมื่อเข้าสู่ตลาดแรงงาน กลับพบว่าตัวเองแข่งขันกับผู้สมัครอายุน้อยกว่า ในตลาดที่ดีมานด์หดตัว และมีกำแพงอายุรออยู่ข้างหน้า — วงจรนี้คือปัญหาเชิงโครงสร้างที่ยังรอการแก้ไข

นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์แรงงานชี้ว่าแรงงานไทยปัจจุบันเผชิญศึก 2 ด้านพร้อมกัน ทั้งค่าครองชีพที่พุ่งสูงจากภาวะเศรษฐกิจ และภัยคุกคาม AI ที่เข้ามาแทนที่งานระดับกลาง ใครที่หางานวัยกลางคนในตลาดแบบนี้จึงต้องเตรียมรับมือกับสองแนวรบนี้พร้อมกัน

สิ่งที่ตัวเลขบอกและสิ่งที่ยังต้องทำ

ภาพที่เห็นชัดขึ้นเรื่อยๆ คือตลาดแรงงานไทยปี 2569 ไม่ได้โหดเพราะโชคร้าย แต่โหดเพราะโครงสร้างที่เปลี่ยนแล้วไม่กลับ ประกาศงานหายไป 9.6% เลิกจ้างเพิ่มอีก 20% และกำแพงอายุยังคงอยู่โดยไม่มีกฎหมายเฉพาะมาตรวจสอบ

สิ่งที่ขาดหายไปในภาพนี้คือเครื่องมือคุ้มครองแรงงานวัยกลางคนที่เป็นรูปธรรม ทั้งกฎหมายป้องกัน Ageism ในกระบวนการจ้างงาน และนโยบาย Reskilling ที่ออกแบบมาสำหรับกลุ่มอายุ 35+ โดยเฉพาะ ไม่ใช่แค่คอร์สออนไลน์ทั่วไปที่ใครๆ ก็เข้าถึงได้

เพราะในตลาดที่ AI เปลี่ยนเกมทุก 6 เดือน การรอให้ตลาด "ปรับตัวเอง" อาจหมายถึงการรอนานเกินไปสำหรับคนที่ต้องจ่ายค่าเช่าบ้านทุกสิ้นเดือน

แหล่งอ้างอิง

• Sanook News — สถิติว่างงานไทยปี 2569
• MGR Online — ตลาดแรงงานไทย เลิกจ้างพุ่ง 4.8 แสน
• The Standard — 8 ตัวเลขตลาดแรงงานไทยน่ากลัว (KResearch)
• Michael Page Thailand — Ageism และ DE&I ในตลาดแรงงานไทย
• The Standard — ช่องว่างทักษะ 67% และ Skills-Based Hiring
• TDRI — AI เขย่าตลาดงาน ประกาศงานลด 9.6%
• ไทยรัฐ — คนอายุ 30–40+ หางานยาก
• JobBKK — Selective Hiring 2026 และ Double Disruption