เศรษฐกิจไทยครึ่งหลัง 2569: 3 ตัวเลขที่นักเศรษฐศาสตร์จับตา และกระทบปากท้องคนธรรมดาอย่างไร

GDP โตแค่ 2% แต่ค่าจ้างจริงติดลบ และหนี้ต่อครัวเรือนเฉลี่ยพุ่งแตะ 794,945 บาท — เศรษฐกิจไทยครึ่งหลัง 2569 ฟื้นตัวในแบบที่ตัวเลข GDP ไม่ได้บอกความจริงทั้งหมด นักเศรษฐศาสตร์กำลังจับตา 3 ตัวเลขสำคัญที่ส่งผลถึงปากท้องคนธรรมดาโดยตรง และนี่คือภาพรวมที่คุณควรรู้

ทำไมตัวเลข GDP ถึงโกหกคุณได้?

พูดถึง GDP มักนึกถึงตัวเลขโต-ลด ประเทศดี-ไม่ดี แต่ปี 2569 สอนบทเรียนสำคัญว่า GDP ขึ้นได้ในขณะที่คนส่วนใหญ่ยังรู้สึกลำบากกว่าเดิม

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยคงประมาณการ GDP ไทยปี 2569 ไว้ที่ 2.0% โดยมองว่าเศรษฐกิจน่าจะผ่านจุดต่ำสุดไปแล้วในไตรมาส 2 แต่ครึ่งปีหลังจะชะลอลงมาเหลือ 1.7% จากครึ่งแรกที่ 2.4% ขณะที่ SCB EIC ปรับลดคาดการณ์รุนแรงกว่านั้น เหลือเพียง 1.4% เพราะสงครามในตะวันออกกลางดันราคาพลังงานสูงขึ้น

กกร. คาดการณ์ GDP ปีนี้ที่กรอบ 1.6–2.0% ซึ่งฟังดูเหมือนบวก แต่ที่จริงคือ ต่ำกว่าศักยภาพที่เศรษฐกิจไทยควรโตได้ถึง 3–4% มาก

ที่น่าเป็นห่วงยิ่งกว่าคือ ข้อมูลบ่งชี้ว่าเศรษฐกิจไทยปี 2569 กำลังเดินหน้าแบบ K-shaped — กราฟเส้นบนพุ่งสูง กราฟเส้นล่างดิ่งลึก แม้ GDP รวมจะโต 2.5% แต่รายได้ครัวเรือนกลับลดลงเป็นครั้งแรกในรอบ 6 ปี

ตัวเลขที่ 1: GDP โตต่ำ ต่ำกว่าที่คิด

ลองจินตนาการว่าคุณวิ่งบนลู่วิ่งที่ความเร็ว 2 km/h แต่ลู่วิ่งเดินถอยหลัง 3 km/h — ตัวเลขบอกว่าคุณ "วิ่งอยู่" แต่จริงๆ คุณถอยหลัง

นั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นกับเศรษฐกิจไทยในขณะนี้ การเติบโต 2% ฟังดูบวก แต่เมื่อเทียบกับภาระค่าครองชีพ ราคาพลังงาน และแรงกดดันจากสงครามการค้าสหรัฐฯ ที่กระทบภาคส่งออก ตัวเลขจริงที่คนรู้สึกในชีวิตประจำวันต่างออกไปมาก

ปัจจัยเสี่ยงที่ยังคุกคามครึ่งปีหลังมีหลายด้านพร้อมกัน ทั้งความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ยืดเยื้อ ความไม่แน่นอนของนโยบายการค้าสหรัฐฯ และภาวะเอลนีโญที่กำลังซ้ำเติมภาคเกษตร

ตัวเลขที่ 2: เงินเฟ้อ & ดอกเบี้ย — ปมที่ กนง. ต้องแบกรับ

เงินเฟ้อและดอกเบี้ยนโยบายคือ "คันเร่ง" กับ "เบรก" ของเศรษฐกิจ แต่ตอนนี้ทั้งสองดูเหมือนกำลังชนกันเอง

ตลอดปี 2569 คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ตัดสินใจคงดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ 1.0% — ต่ำมากในมาตรฐานสากล แต่การที่เงินเฟ้อทั่วไปมีแนวโน้มเร่งตัวต่อเนื่องและคาดว่าจะอยู่เหนือกรอบเป้าหมายในช่วงที่เหลือของปี สร้างแรงกดดันให้ กนง. ต้องนิ่งรับแรงสองด้านพร้อมกัน

สำนักวิจัยต่างๆ ประเมินตัวเลขเงินเฟ้อปีนี้แตกต่างกันพอสมควร:

ตัวเลขเงินเฟ้อที่ต่างกันนี้ไม่ใช่ความผิดพลาด แต่สะท้อนการมองปัจจัยเสี่ยงต่างกัน โดยเฉพาะผลกระทบจากเอลนีโญ ที่คาดว่าจะกดดันราคาสินค้าเกษตรและอาหารให้พุ่งสูงในไตรมาส 4 และต่อเนื่องถึงต้นปี 2570 ก่อนจะผ่อนคลายลง

สำหรับคนธรรมดา ความหมายคือ ข้าวของแพงขึ้น แต่ดอกเบี้ยไม่ลงง่ายๆ ผู้มีหนี้บัตรเครดิตหรือสินเชื่อส่วนบุคคลยังต้องแบกภาระเดิม

ตัวเลขที่ 3: หนี้ครัวเรือน 794,945 บาท — ระเบิดเวลาที่นับถอยหลังอยู่

ลองนึกดูว่า ถ้าครอบครัวคุณมีหนี้เกือบ 8 แสนบาทแต่รายได้จริงกำลังหด นั่นคือสถานการณ์เฉลี่ยของครัวเรือนไทยในปี 2569

ผลสำรวจของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย จากกลุ่มตัวอย่าง 1,720 ราย พบว่าหนี้ครัวเรือนไทยเฉลี่ยอยู่ที่ 794,945 บาทต่อครัวเรือน และแม้สัดส่วนหนี้ต่อ GDP ในไตรมาส 2/2569 จะลดลงมาอยู่ที่ 85.2% แต่ตัวเลขนี้ยังถือว่าสูงมากในระดับภูมิภาค

สิ่งที่นักเศรษฐศาสตร์เป็นห่วงคือ ความสามารถในการชำระหนี้ยังคงอ่อนแอ โดยเฉพาะกลุ่มผู้มีรายได้น้อย ที่กำลังถูกกดดันจากทั้งหนี้เก่าและค่าครองชีพใหม่พร้อมกัน แม้โครงสร้างหนี้จะเคลื่อนเข้าสู่ระบบมากขึ้นก็ตาม

เศรษฐกิจไทยครึ่งหลัง 2569 กระทบปากท้องอย่างไรบ้าง?

ตัวเลขมหภาคดูเป็นเรื่องไกลตัว แต่ลองแปลงเป็นชีวิตประจำวันดู:

อ่านต่อเรื่องนี้เกษียณไม่มีเงิน: 5 รูปแบบความผิดพลาดของคนไทย และสิ่งที่ยังแก้ได้ก่อนอายุ 55

• ค่าจ้างจริงติดลบ: ค่าจ้างเฉลี่ยไตรมาส 2/2569 อยู่ที่ 15,937 บาทต่อคนต่อเดือน แต่เมื่อหักเงินเฟ้อที่ 2.70% แล้ว ค่าจ้างที่แท้จริงติดลบถึง 2.88% แปลว่าได้เงินเท่าเดิมแต่ซื้อของได้น้อยลง
• อาชีพอิสระโดนหนักที่สุด: กลุ่มฟรีแลนซ์ พ่อค้าแม่ค้า และผู้ประกอบอาชีพอิสระเผชิญค่าจ้างจริงที่ลดลงถึง 4.54% เทียบกับลูกจ้างในระบบที่ลบ 1.76% — ช่องว่างเกือบ 3 เท่า
• ธุรกิจปิดตัวพุ่ง: ครึ่งแรกของปี 2569 มีธุรกิจแจ้งเลิกกิจการ 7,024 ราย เพิ่มขึ้น 12.5% จากช่วงเดียวกันปีก่อน สะท้อนแรงกดดันในภาคธุรกิจที่ยังหนักอยู่
• การว่างงานแฝงเพิ่มขึ้น: แม้อัตราว่างงานอย่างเป็นทางการจะอยู่ที่ 0.94% แต่การว่างงานแฝงเพิ่มขึ้นเป็น 0.83% และชั่วโมงทำงานเฉลี่ยลดลงเหลือ 40.9 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ — สัญญาณว่าตลาดแรงงานเปราะบางกว่าที่ตัวเลขหลักบอก

มาตรการ "ไทยช่วยไทยพลัส" ของรัฐบาลจะช่วยพยุงการบริโภคในไตรมาส 3/2569 ได้บ้าง แต่ผลจะเป็นเพียงการประคองระยะสั้น ไม่ใช่การแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง

สรุป: 3 ตัวเลข 1 ภาพใหญ่

เศรษฐกิจไทยครึ่งหลัง 2569 ไม่ใช่วิกฤตฉับพลัน แต่เป็นการสึกกร่อนแบบเงียบๆ ที่สะสมต่อเนื่อง GDP โตต่ำกว่าศักยภาพ เงินเฟ้อดันค่าครองชีพ และหนี้ครัวเรือนยังเป็นระเบิดเวลาที่ยังไม่ถูกแก้จริงจัง

สำหรับคนธรรมดา บทเรียนที่ชัดเจนที่สุดคือ ตัวเลข GDP ไม่ใช่ตัวชี้วัดความเป็นอยู่ที่แท้จริง สิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้คือ ราคาพลังงานโลกจะไปทิศไหน เอลนีโญจะรุนแรงแค่ไหนในไตรมาส 4 และรัฐบาลจะมีมาตรการระยะยาวที่แข็งแกร่งพอสำหรับกลุ่มเปราะบางหรือไม่

แหล่งอ้างอิง

• ศูนย์วิจัยกสิกรไทย — ภาวะเศรษฐกิจและสังคมไทย Q2/2569
• สยามธุรกิจ — กสิกรไทยคงประมาณการ GDP 2.0%
• EBC — SCB EIC ปรับลดคาดการณ์ GDP ไทยปี 2569
• เดลินิวส์ — เศรษฐกิจไทยและแรงงาน 2569
• มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย — สำรวจสถานภาพหนี้ครัวเรือนไทย 2569
• ไทยรัฐ — นโยบายเศรษฐกิจและมาตรการรัฐ
• Policy Watch Thai PBS — วิเคราะห์นโยบายการเงิน
• Policy Watch Thai PBS — เงินเฟ้อและดอกเบี้ยนโยบาย 2569
• Spacebar — สังคมและเศรษฐกิจไทย Q2/2569