กระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง: 15 ของจำเป็นที่ ปภ. แนะจัดไว้เลย ไม่ต้องกักตุนอาหาร

72 ชั่วโมงคือช่วงเวลาที่แต่ละบ้านพึ่งพาตัวเองก่อน ก่อนที่ภาครัฐจะเข้าถึงได้ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ประกาศเมื่อต้นพฤศจิกายน 2569 ให้ประชาชนเตรียม กระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง ไว้ให้พร้อม ขณะที่นายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล ยืนยันชัดว่าไม่จำเป็นต้องกักตุนอาหาร เพราะไทยมีความมั่นคงทางอาหารสูง กระเป๋าใบนี้จึงไม่ใช่การสะสมเสบียง แต่คือการ "พร้อมอพยพ" ในเวลาไม่กี่นาที

ทำไมจึงเป็น 72 ชั่วโมง ไม่ใช่ 24 หรือ 48?

ตัวเลข 72 ชั่วโมงไม่ได้มาแบบสุ่มสี่สุ่มห้า นี่คือมาตรฐานสากลในการจัดการภัยพิบัติ ซึ่งระบุว่า 3 วันแรกหลังเกิดเหตุคือช่วงที่หน่วยกู้ภัยและเจ้าหน้าที่รัฐมักยังเข้าพื้นที่ไม่ถึงทุกครัวเรือน

อธิบดี ปภ. นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร ย้ำเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ว่า "กระเป๋าต้องรอด" นี้เตรียมไว้สำหรับ รับมือภัยพิบัติ ไม่ใช่สัญญาณสงคราม พร้อมเน้นหลักคิด "ตระหนัก แต่ไม่ตระหนก" ให้ประชาชนยึดถือเป็นแนวปฏิบัติ

บริบทภัยจริงในปลายปีนี้ก็ไม่เบา วันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 รัฐบาลออกประกาศเตือนภาคใต้ 8 จังหวัด ได้แก่ ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช พัทลุง สงขลา ปัตตานี และยะลา ให้เตรียมรับมือฝนตกหนักและลมกระโชกแรงช่วง 8–13 พฤศจิกายน ซ้ำยังมีเตือนเรื่องน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลากในพื้นที่ลาดเชิงเขาด้วย

กระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง ≠ การกักตุน

ก่อนคุณจะเริ่มหอบข้าวสารหลายถุงไปยัดกระเป๋า ขอให้เข้าใจเจตนาของ ปภ. ให้ถูกก่อน

นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและ รมว.มหาดไทย กล่าวเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 ที่ทำเนียบรัฐบาลว่า "ประเทศไทยเป็นแหล่งอู่ข้าวอู่น้ำ มีความมั่นคงด้านอาหาร" ไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนกกักตุนสินค้า และย้ำอีกครั้งในวันที่ 7 พฤศจิกายนว่าไม่ต้องตุนน้ำหรืออาหารเป็นจำนวนมาก ขอให้ใช้ชีวิตตามปกติ

กระเป๋าฉุกเฉินจึงมีเป้าหมายเดียวคือ "หยิบแล้วเดินได้เลย" เบา พกพาสะดวก ไม่ใช่โกดังสำรองอาหาร ปภ. แนะให้บรรจุของที่ใช้งานได้อย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อน และเสริมให้ครบ 72 ชั่วโมงตามกำลัง

15 รายการสำหรับกระเป๋าฉุกเฉิน จัดตามหมวด ปภ.

ปภ. แบ่งสิ่งของออกเป็น 6 หมวดหลัก รวม 30 รายการในเช็กลิสต์เต็ม เราคัดมา 15 รายการที่สำคัญและปฏิบัติได้จริงที่สุดสำหรับครัวเรือนทั่วไป

หมวด 1: ยาและสุขภาพ (3 รายการ)

• ชุดปฐมพยาบาลเบื้องต้น — ผ้าพันแผล, พลาสเตอร์, แอลกอฮอล์ ของที่ใช้บ่อยสุดเวลาอพยพ
• ยาสามัญประจำบ้านและยาประจำตัว — ยาแก้ปวด ลดไข้ ยาท้องเสีย และยาประจำที่กินทุกวันหากมี
• เอกสารประวัติการรักษา — สำคัญโดยเฉพาะครัวเรือนที่มีผู้ป่วยโรคเรื้อรัง หมอในศูนย์พักพิงจะได้ต่อยาได้ทันที

หมวด 2: อาหารและน้ำ (3 รายการ)

• น้ำดื่ม 3 ลิตรต่อคนต่อวัน — มาตรฐานที่ ปภ. กำหนด หากครอบครัว 4 คน เตรียมสำรองน้ำขั้นต่ำ 36 ลิตรสำหรับ 3 วัน
• อาหารพร้อมทาน — บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ข้าวอบแห้ง ปลากระป๋อง อะไรก็ได้ที่ไม่ต้องแช่เย็นและกินได้เลย
• อาหารพิเศษสำหรับกลุ่มเปราะบาง — นมผง อาหารเด็กเล็ก หรืออาหารอ่อนสำหรับผู้สูงอายุ ตามองค์ประกอบครอบครัว

หมวด 3: อุปกรณ์สื่อสารและเครื่องมือ (4 รายการ)

• โทรศัพท์มือถือ + พาวเวอร์แบงก์ — แหล่งข้อมูลและการสื่อสารที่ขาดไม่ได้ ชาร์จให้เต็มก่อนภัยมาทุกครั้ง
• ไฟฉาย + ถ่านสำรอง — กระแสไฟมักถูกตัดในน้ำท่วม ไฟฉายแบบ LED ใช้ถ่านนานกว่าอย่างเห็นได้ชัด
• วิทยุสำหรับรับข่าว — กรณีอินเทอร์เน็ตและสัญญาณมือถือถูกตัด วิทยุ AM/FM คือช่องทางเดียวที่เข้าถึงข้อมูลได้
• นกหวีด + เชือก + เทปกาว — เสียงนกหวีดดังกว่าการตะโกน ใช้เรียกความช่วยเหลือได้ไกล เชือกและเทปใช้งานได้หลากสถานการณ์

หมวด 4: เอกสารสำคัญและเงินสด (2 รายการ)

• เอกสารสำคัญในซองกันน้ำ — สำเนาบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน บัตรประกันสุขภาพ ใบขับขี่ และกุญแจสำรอง ใส่ถุงซิปล็อกกันน้ำทุกครั้ง
• เงินสด — เครื่อง EDC และ QR code จ่ายไม่ได้หากระบบล่ม เตรียมเงินสดใส่กระเป๋าไว้พอสำหรับค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน

หมวด 5: สุขอนามัยส่วนบุคคล (2 รายการ)

• ทิชชูเปียก + ทิชชูแห้ง — ใช้ทำความสะอาดเบื้องต้นในสถานการณ์ที่น้ำสะอาดหายาก
• แปรงสีฟัน ยาสีฟัน ถุงขยะ — สุขอนามัยขั้นพื้นฐานที่ช่วยป้องกันการเจ็บป่วยในศูนย์พักพิงที่มีคนหนาแน่น

หมวด 6: เสื้อผ้าและของใช้ส่วนตัว (1 รายการ)

• เสื้อผ้าสำหรับ 3 วัน + รองเท้าที่ใช้งานได้จริง — เน้นผ้าที่แห้งเร็ว หลีกเลี่ยงผ้าฝ้ายหนาที่เปียกแล้วอึดอัด

ตารางเปรียบเทียบ: กระเป๋าฉุกเฉินสำหรับ 1 คน vs ครอบครัว 4 คน

เคล็ดลับจัดกระเป๋าให้ใช้งานได้จริง ไม่ใช่แค่มีแล้วเก็บลืม

ปภ. แนะนำให้เก็บกระเป๋าไว้ในจุดที่ หยิบใช้ง่าย เช่น ใกล้ประตูทางออกหลัก ไม่ใช่ชั้นบนสุดของตู้เสื้อผ้า ลองนึกถึงสถานการณ์ที่จำเป็นออกจากบ้านภายใน 5 นาที คุณจะหยิบกระเป๋าได้ทันไหม?

อ่านต่อเรื่องนี้มาตรการภาษีช่วยผู้ประสบอุทกภัย 2569: ลดหย่อนได้สูงสุด 130,000 บาท ใครได้สิทธิ์บ้าง?

อีกเรื่องที่มักมองข้ามคือ วันหมดอายุ อาหารกระป๋อง ยา และถ่านไฟฉาย ตรวจสอบและสับเปลี่ยนเป็นระยะ แนะนำให้ตั้งปฏิทินเตือนทุก 6 เดือน

สำหรับครัวเรือนที่มีผู้สูงอายุหรือเด็กเล็ก ปภ. เน้นให้เตรียมของพิเศษเพิ่มเติม เช่น นมผง ผ้าอ้อม หรืออาหารอ่อน ซึ่งใช้เวลาวางแผนล่วงหน้ามากกว่าครัวเรือนทั่วไป

สัญญาณเตือนภัยที่บอกว่าถึงเวลาหยิบกระเป๋าได้เลย

กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศเตือนว่าช่วงวันที่ 9–13 พฤศจิกายน 2569 ภาคใต้มีฝนตกต่อเนื่องและอาจหนักมากบางพื้นที่ โดยเฉพาะโซนลาดเชิงเขาและพื้นที่ลุ่มที่มีความเสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก

ปภ. ยังออกประกาศเตือน 61 จังหวัดทั่วประเทศรวมถึงกรุงเทพฯ ให้เฝ้าระวังฝนกระหน่ำและลมแรงในช่วง 5–9 พฤศจิกายน 2569 ด้วย หมายความว่าคนในเมืองก็มีความเสี่ยงเช่นกัน

สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาหยิบกระเป๋า ได้แก่ น้ำในคลองหรือแหล่งน้ำใกล้บ้านเพิ่มสูงผิดปกติ, ฝนตกหนักต่อเนื่องเกิน 3–6 ชั่วโมง, มีประกาศอพยพจากเจ้าหน้าที่ หรือเสาไฟฟ้าในละแวกบ้านเริ่มล้ม

แหล่งอ้างอิง

• แนวหน้า: ปภ.ชวนเตรียมกระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง
• ฐานเศรษฐกิจ: ปภ.แนะเตรียมกระเป๋าฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง เช็กของจำเป็น 6 หมวด
• ไทยพีบีเอส: อธิบดี ปภ. ชี้แจงกระเป๋าต้องรอด 72 ชั่วโมง ไม่ใช่สัญญาณสงคราม
• ไทยโพสต์: นายกฯ สยบดราม่า ปภ. แนะเตรียม 'กระเป๋าต้องรอด'
• คมชัดลึก: สยบข่าวตุนเสบียง 'อนุทิน' ยัน! ไทยมีความมั่นคงทางอาหารสูง
• ไทยรัฐ: เตือนภาคใต้รับมือฝนตกหนัก น้ำท่วม 8–13 พ.ย. 69
• The Standard: กางเช็กลิสต์จัดกระเป๋าฉุกเฉิน
• เนชั่นทีวี: ปภ.แนะจัดกระเป๋าต้องรอด กฎเหล็ก 72 ชั่วโมง เช็กลิสต์ 6 หมวด 30 รายการ